INSPIRACJE

Bauhaus - perła niemieckiego modernizmu

Pod nazwą Bauhaus kryje się przełomowa historia, która zmieniła sposób projektowania w XX wieku. Zaczęło się od uczelni rzemieślniczo-architektonicznej założonej w 1919 roku w Weimarze przez Waltera Gropiusa. 

Choć szkoła Bauhausu istniała zaledwie przez czternaście lat i wielokrotnie zmieniała swój profil działalności, jej spuścizna do dziś inspiruje. Poznaj ikony designu oraz dowiedz się jak umiejętnie łączyć je z innymi stylami aby stworzyć udaną aranżację wnętrz.

Początki idei

Nowa szkoła Bauhaus w Dessau (1925-1926), źródło: książka „Marcel Breuer, furniture and interiors”, Christopher Wilk, 1981

Bauhaus estetycznie ma dużo wspólnego z radzieckim konstruktywizmem, holenderskim De Stijl oraz modernizmem w architekturze. W szkole Bauhausu dążono do uzyskania kompleksowego dzieła artystycznego. Oznaczało to zwrot ku rzemiosłu, ale takiemu, które ma znamiona sztuki. W praktyce Szkoła Rzemiosła Artystycznego została połączona z Akademią Sztuk Pięknych. Zaczynano więc od nauki rzemiosła, aby wprawić się w wykonywaniu podstawowych rzeczy, a później akcentowaniu artyzmu w przedmiocie. Celem szkoły Bauhausu było kolektywne działanie, co zostało umożliwione przez zgromadzenie wielu dyscyplin z obszaru sztuki i projektowania w jednym miejscu. Dzięki temu architektura, projektowanie mebli i malarstwo mogły ze sobą korespondować.

Bauhaus, 1926 r. od lewej: Josef Albers, Hinnerk Scheper, Georg Muche, Laszlo Moholy-Nagy, Herbert Bayer, Joost Schmidt, Walter Gropius, Marcel Breuer, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Lyonel Feininger, Gunta Stolzl, and Oskar Schlemmer. , źródło: książka „Marcel Breuer, furniture and interiors”, Christopher Wilk, 1981

Podczas kiedy styl modernistyczny w architekturze rozkwitał, pojawiła się potrzeba stworzenia do ich wnętrz nowego wyposażenia. Wyzwanie rzucili architekci: Walter Gropius, Le Corbusier i Ludwig Mies van der Rohe, a z pomocą pospieszyli Marcel Breuer i Mart Stam. Projektanci i projektantki Bauhausu zaczęli tworzyć meble oparte o niekonwencjonalne materiały, cechujące się lekkością konstrukcji, a zarazem funkcjonalne i piękne w formie.

Nadążyć za architekturą

Stoisko niemieckie. Na pierwszym planie wyeksponowane meble stalowe w głębi materiały farmaceutyczne., Międzynarodowe Targi Poznańskie, 1936 r. źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Nowatorskie projekty budynków odznaczały się: konstrukcjami ze stalowych elementów, szklanymi ścianami, zerwaniem z tradycyjnym podziałem przestrzeni. Nowe spojrzenie na architekturę wymagało też innej oprawy wyposażenia wnętrz. Rozpoczęły się eksperymenty i wyścig, który miał wyłonić kto sprosta nowym oczekiwaniom, przechodząc od prototypu do masowej produkcji. 

Prezydent Senatu Wolnego Miasta Gdańska Arthur Greiser, Viktor Bottcher, Maria Korfer. Uczestnicy spotkania siedzą na krzesłach wykonanych w fabryce Thonet-Mundus według projektu Marcela Breuera., źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Po czasach przedwojennych wypełnionych stylowymi meblami, bogatą ornamentyką i ciężkimi formami antyków nastała nowa era początkująca świat awangardy. Z inicjatywą wyszedł Marcel Breuer, a jego legendarny pomysł zainspirowania się rowerową rurką przeszedł do historii designu. Lekka i odporna na odkształcenia rurka posłużyła jako materiał do konstrukcji mebli. Metalowa konstrukcja w duecie z siedziskiem i oparciem ze sklejki, plecionki rattanowej lub naturalnej skóry okazała się tak nowatorska, że do dziś uważana jest za ikonę w meblarstwie. 

Fotel B4, 1926. Wytwarzany w  Standard-Mobel, źródło: książka „Marcel Breuer, furniture and interiors”, Christopher Wilk,1981

Fotel Wassily do dziś podkreśla luksusowy status we wnętrzach, w których możemy go znaleźć. Koncept Marta Stamy również przeszedł do historii designu. Projekt krzesła z rurki z podparciem w kształcie litery L, które Mart narysował na chusteczce podczas jednej z imprez w 1926 roku inspiruje kolejne pokolenia projektantów. Meble tego typu były produkowane przez fabryki Standard Möbel, Thonet, Tecta, Gavina oraz Knoll. Inspirowały inne kraje, w tym Polskę, gdzie produkowano bardzo podobne meble w firmach Konrad, Jarnuszkiewicz i S-ka. Natomiast w Czechosłowacji projektami w duchu Bauhausu zajęła się marka Kovona. 

Jak urządzić się w stylu Bauhaus?

Książka Bauhaus – Basic Art Series, aut. M. Droste, Taschen

Wnętrza w stylu Bauhaus wciąż zachwycają, mimo, że minęło już ponad 100 lat od wprowadzenia w życie idei Gropiusa. Ale jak właściwie urządzić się w tym stylu? Należy inspirować się modernistyczną architekturą, która jest minimalistyczna, ale również brutalistyczna i oczywiście nie zapomnieć o funkcji danego wnętrza. Czy to przestrzeń domowego salonu czy biura, potrzeby będą się różniły. Warto postawić na przedmioty, które ocieplą wnętrze na zasadzie kontrastów. 

Książka Bauhaus – Basic Art Series, aut. M. Droste, Taschen

Pierwsza droga to podążanie za autentycznymi meblami z czasów modernizmu. Warto zainspirować się abstrakcyjnymi rzeźbami i obrazami, które przywodzą na myśl twórczość mistrzów Bauhausu - Paula Klee, Wassily Kandinsky'ego, Lyonela Feiningera. 

Druga możliwość to zaangażowanie w przestrzeni bardziej obłych kształtów, nawiązujących do mid-century modern i space age. Idealnie sprawdzi się tu klasyk od Eero Saarinenego stół Tulip lub rozmiarowo mniejszy stół. W towarzystwie krzeseł typu Cesca wnętrze zamanifestuje koncepcję “less is still more”. 

Trzecia propozycja to dodanie do industrialnych mebli z rurki miękkich dywanów orientalnych lub kilimów na ścianę. Świetnym dopełnieniem kompozycji w tym wariancie okażą się także wazony podłogowe West Germany