INSPIRACJE

Niemiecki vintage w dwóch wydaniach

Przedmioty użytkowe są odbiciem życia społecznego. Ilustrują jak powiązane są ze sobą design, kultura, życie codzienne i polityka. Można to zaobserwować szczególnie na przykładzie powojennych Niemiec. Niemiecki design zapisał się wyraźnie na kartach historii. 

Zarówno po upadku Muru Berlińskiego pod koniec lat 80., jak i współcześnie, wciąż odkrywamy podobieństwa i różnice w podejściu do projektowania w RFN i NRD. Dziś przedmioty z obu historycznych Republik funkcjonują obok siebie, eksponując ideologiczne kontrasty, ale także charakterystyczną różnorodność stylów projektowych. Poznaj vintage zza zachodniej granicy i odkryj wyjątkową kolekcję przedmiotów, które znajdziesz na yestersen.

Podział kraju - podział designu

Niemiecki design w latach 20. został rozsławiony dzięki szkole Bauhausu. Po II wojnie światowej, zapotrzebowanie na przedmioty codziennego użytku wzrosło. W projektowaniu zainteresowanie dokonaniami starszych mistrzów było bardzo istotne, ale przede wszystkim dążono do poszukiwania nowych i szybkich metod wytwórczych.

W roku 1949 terytorium Niemiec zostało podzielone na dwie strefy wpływów: tzw. Niemcy Zachodnie (Republikę Federalną Niemiec) zależną od państw zachodnich i strefę Wschodnią (Niemiecką Republikę Demokratyczną) z silnymi wpływami ZSRR. Podziały te miały istotne odzwierciedlenie w designie. Na samym początku lat 60. wybudowano Mur Berliński dzielący strefy wpływów, tym samym trwale ograniczono drogę wymiany koncepcji projektowych między stronami. Wcześniej wiele firm i projektantów z Niemiec Wschodnich i Zachodnich współpracowało ze sobą. Był to początek nie tylko rywalizacji między dwoma systemami politycznymi, ale także znaczącym rozłamem w sferze wzornictwa na terenie dzisiejszych Niemiec.

Funkcjonalizm z RFN

W RFN pod wpływem postępu gospodarczego design rozwijał się bardzo dynamicznie. Na projektowanie tej części Niemiec duże oddziaływanie wywarła wystawa pt. „Organic Design in Home Furnishings”, która odbyła się w Nowojorskim Muzeum MoMA w latach 40. Za inny ważny punkt dla rozwoju wzornictwa w tym rejonie należy wskazać nowości prezentowane podczas Wystawy Światowej w roku 1958 w Brukseli. W pawilonie RFN tematem przewodnim było ukazanie kontrastu pomiędzy dokonaniami Niemiec Zachodnich, a Wschodnich.

Teoria użyteczności w designie kreowana była w Wielkiej Brytanii, również w Niemczech Zachodnich wskazywano na funkcjonalność jako główny cel projektowania. Miała ona bowiem umożliwić ponowne umeblowanie nowoczesnych mieszkań po zniszczeniach wojennych. W meblarstwie rozpowszechniano odejście od ciężkich, zdobionych mebli stylowych, w ich miejsce zaczęto wprowadzać czyste i nowoczesne formy. W Niemczech Zachodnich wzornictwo stało się zatem ważnym czynnikiem dla społeczeństwa, w którym promowało się najnowsze meble i samochody jako symbol statusu społecznego. Użyteczność nierozłącznie szła w parze z estetyką. W designie można było zaobserwować to w projektach dla firm Braun i w twórczości jej czołowego projektanta Dietera Ramsa. Para głośników jego projektu zachwyca minimalizmem, nowoczesnością i akustycznymi wrażeniami.

Ceramika w stylu West Germany

Także ceramika rozsławiła Niemcy Zachodnie, styl „West Germany”, do dziś jest rozpoznawalny na całym świecie. Wiodący producenci ceramiki z tamtego obszaru to m.in: Scheurich, Carstens, Bay, ES i Dümler & Breiden. Niemiecka ceramika vintage to przedmioty, które wyróżniają się niesamowitą różnorodnością kolorów szkliwienia. Jednym z charakterystycznych typów jest ceramika o nazwie Fat Lava (określenie prawdopodobnie od zniekształcenia słowa z j. ang. thick lava). Wazony w typie Fat Lava wyróżniają się grubym szkliwieniem. Można je znaleźć w odcieniach czerwieni, brązu i żółci. Jak sama nazwa wskazuje, wazony i naczynia w tym stylu inspirowane są spływającą z kraterów wulkanicznych gęstą lawą.

Ożywienie NRD

W Niemczech wschodnich wzornictwo, jako jeden z filarów socjalistycznej gospodarki centralnie sterowanej było skrupulatnie regulowane. Specjalnie wydzielony urząd państwowy dbał bowiem o to, by dostarczać produkty w przystępnych cenach i o określonym charakterze. Po kryzysie naftowym na początku lat 70. gospodarka NRD zaczęła podupadać, co skutkowało regresem produkcji. Większość z tego, co zdążyło zostać wyprodukowane, zostało przeznaczone na eksport do krajów Zachodnich. Mimo to, projektanci nadal wykazywali się pomysłowością. Jednocześnie w Berlinie, za żelazną kurtyną rozkwitały różnorodne subkultury, tworzyła się zupełnie nowa estetyka codzienności.

Pojawiały się też niepowtarzalne projekty, np. wyjątkowa, dwukolorowa konewka o niezwykłym, organicznym kształcie lub lampka pochłaniacz dymu – przedmiot tego typu był niegdyś używany do inhalacji. W tym celu do zbiorniczka wlewano olejek zapachowy, który był następnie ogrzewany przez małą żarówkę, tak, aby zapach mógł się rozprzestrzeniać. Należy mieć świadomość, że produkcja w komunistycznym NRD wykazywała się bardzo ekologicznym podejściem. Przedmioty projektowano z naciskiem na ich trwałość. Przedmioty ze szkła, powstające na zamówienie rządu, miały być pomyślane tak, aby oszczędzać zasoby naturalnych surowców. Dało to podwaliny do opracowania specjalnej metody produkcji, dzięki której szkło stało się bardziej wytrzymałe i odporne na zniszczenia.